Eén van de schetsen voor de arenleesters van Jean-Francois Millet.Millet; schets voor de 'arenleesters'

Terug naar het overzicht

 

Het Realisme ± 1840 - 1875 - Reactie op de Romantiek; het goede kijken wint, de gewone mens, de werkelijkheid wordt gezien en geschilderd, de kunstenaars tonen weer sociale bewogenheid.

In een woord: levende kunst te maken, dat is mijn doel!” Gustave Courbet.

Naar het voorbeeld van de Engelsen John Constable en John Crome gingen ze, vanaf 1832, "en plein air" schilderen, buiten, direct in de natuur, om bomen, planten, dieren en bevolking zo natuurgetrouw mogelijk te kunnen weergeven.

Ven; Rousseau; 1858 Jean-Francois Millet; Arenleesters

'Het ven' van Théodore Rousseau uit 1858.

'De arenleesters' van Jean Francois Millet.

Schilder- en beeldhouwkunst
Rond 1850 waren er schilders in Frankrijk die zich aangetrokken voelden tot het leven op het land. Zij vestigden zich in Barbizon, een dorp 70 km. westelijk van Parijs. Daar werd buiten getekend en geaquarelleerd. (Olieverfschilderijen kwamen nog steeds uit het atelier.)

Uit deze 'school van Barbizon' kwam het Realisme voort. Haar voorman was Courbet . Men verwierp iedere vorm van idealisering, de academische schilderstrant en hooggestemde onderwerpen. De eigentijdse werkelijkheid, en met name de gewone (arbeiders)mens, die was interessant.
Men pakte onderwerpen uit het dagelijks leven. Men idealiseerde niet. De realisten hanteerden een directe, wat grove techniek, en men werkte vaak op groot formaat. Voor de kunstkijker van toen was het revolutie: grof geschilderd, gepeupel als onderwerp, alledaagse dingen! Niks verheven kunsten! Niks glad en gaaf en keurig! Het leven is rauw; zoook de schilderijen van de realisten. Toen.
Er kwam dan ook behoorlijk kritiek op hun werk. Soms omdat het onderwerp 'not done' was, zoals vermoeide landarbeiders, soms om het provocerende naakt. We zien de kunstenaars van het Realisme als de eerste provocateurs en avant-gardisten! Hun voorman Courbet ging ook wel ver met wat hij zei en wat hij schilderde, zeker voor die tijd. Google even: l'origine du monde, courbet (weet je het weer?)
De bekende schilderijen van Courbet en andere realisten vind je in het Musée d'Orsay in Parijs. In de collecties van de meeste Nederlandse musea is ook wel een Courbet te vinden.

Gustav Courbet; steenkappers Gustave Caillebotte; Parijs 1877

Gustave Courbet, De steenhouwers.

Gustave Caillebotte; Regenachtige dag in Parijs; 1877.

Honoré Daumier, De advokaat.

Deze litho heeft in de krant gestaan in Parijs. Dit is eigenlijk een karikatuur van rechtspraak, dat zie je wel. De mevrouw rechts op de stoel heeft geen gelijk, maar gaat het wel krijgen van de jury; je ziet het aan haar snoet. De klassenjustitie (de rijken krijgen altijd gelijk, want zij kopen gewoon de rechters om) wordt door hem met deze spotprenten voor het eerst aan de kaak gesteld.

De gegoede burgerij was furieus, het volk genoot!

De Advocaat; Honore Daumier

Terug naar het overzicht