Afrikaans masker en schets van Picasso           Tekening van Picasso en Afrikans masker
Terug naar het overzicht.

Het Kubisme.

 
Bij zijn bezoeken aan de grote tentoonstellingen van `Primitieve Afrikaanse Kunst´in Parijs kwam Picasso diep onder de indruk van o.a. de vereenvoudiging van de vorm, de accentuering van de gelaatstrekken en van de grote kracht die er van uit ging. Langzaam verandert het werk van Picasso van keurig realistisch naar geabstraheerde vormen met veel gewoon platte vlakken er tussen. Bij veel kunstenaars die de exposities van die Afrikaanse oerkunst hebben gezien, is dat terug te zien in het werk aan: amandelvormige ogen wigvormige neus gekerfde wangen sterke lijnen Het kubisme gaat - na de aanzet van Cezanne (zie Post-Impressionisme) op onderzoek naar de vorm van de dingen. Eerst onderzoeken ze onderdelen apart in het analytisch kubisme, vervolgens maken ze er weer een geheel van in het synthetisch kubisme. Belangrijk is wel te weten dat deze onderverdeling pas tientallen jaren later is gemaakt door kunsthistorici.

George Braque, Viool en palet, 1909 Juan Gris, Stilleven met open raam, Rue Ravignan, 1915 Pcasso, Portret van Ambroise Vollard Ambroise Vollard tussen zijn boeken2
George Braque,
Viool en palet, 1909
Juan Gris, Stilleven met open raam,
Rue Ravignan, 1915
Pablo Picasso, Portret van
Kunsthandelaar Ambroise Vollard
foto van Ambroise Vollard

Het analitisch kubisme (1907 - 1912).
Een afgewogen geordende compositie is belangrijker dan herkenbaarheid van het onderwerp. Zichtbare wereld herscheppen tot een nieuwe zelfstandige compositie. Het onderwerp wordt rationeel benaderd. De vorm wordt ontleed en onderzoek herleidt de vorm naar de geometrische basisvormen. Weergeven van meer dan een aanzicht van een object in één beeld. (traditionele ruimte-uitbeelding wordt losgelaten) De voorstelling wordt ontleed en teruggebracht tot geometrische basisvormen en tussenliggende vlakken. Ook de achtergrond wordt mee versnipperd. Fragmenten van de voorstelling blijven echter zonder enige samenhang herkenbaar. Kleuren worden gereduceerd en zijn ingetogener: veelal grijze en bruine tinten.
George Braque, Stilleven met muziekinstrument
Pablo Picasso, Constructie met viool, 1912
Picasso, viool en gitaar, 19132
George Braque,
Stilleven met muziekinstrument
Pablo Picasso, Constructie met viool, 1912 Pablo Picasso, Viool en gitaar, 1913

Het synthetisch kubisme (vanaf 1913).
In de werkstukken worden nu illusie en werkelijkheid met elkaar vermengd: collage van diverse materialen zoals kranten, affiches, rieten stoelzittingen en stof Door het ingebrachte kleurgebruik worden de werkstukken minder eentonig. In het werk worden met krijt of potlood de vormen aangebracht. Twee-dimensionaal en drie-dimensionaal wordt door elkaar gebruikt of gesuggereerd.

Picasso, Les d9072emoiselles d´Avignon, 1 Afrikaans beeld en tekening van Picasso
Stuk schilderij van Picasso en oud/Grieks beeld2
Pablo Picasso, Les demoiselles s´Avignon, 1907 Afrikaans beeld en tekening van Picasso een stuk schilderij van Picasso en een oud Griekse Kouros.

In het schilderij 'Les Demoiselles d'Avignon' uit 1907 van Picasso zit bijna alles verwerkt. Dit werk vormt een onmisbare schakel in de ontwikkeling van het Kubisme, zoals later zou blijken. In het begin werd het door vriend en vijand (en zowel progressieven als conservatieven) de grond in geboord. Niet omdat het afgebeelde naakte prostituees waren, maar om de manier waarop ze geschilderd waren. Picasso ging in tegen alle regels van de kunst. Het perspectief ontbrak, de lichamen bestonden uit hoekige kleurvlakken en de gezichten leken op barbaarse maskers. Het schilderij was een ontkenning van alles wat sinds de Renaissance in de kunst heilig was. Even over het schilderij: Grote vrouwelijke naakten vullen een ondiepe schilderachtige ruimte die is afgesloten door draperieën. Figuren en voorwerpen zijn met opzet gedeformeerd tot kleine rechthoekige en kubusachtige vlakjes. Er is geen echt achtergrond of voorgrond omdat alle vlakken (van figuren, ruimte en objecten) verspringen in hetzelfde vlak. De inspiratie door de archaïsche, exotisch en priminieve beelden is af te leiden uit bijvoorbeeld de linkerfiguur die is geënt op een archaïsche sculptuur die enigzins te vergelijken is met het Giekse beeld van een jonge man, een kouros van omstreeks 580 v. Chr., en uit de maskerachtige koppen die geënt zijn op de Afrikaanse beeldhouwkunst.


Terug naar het overzicht.